الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

249

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

آرى موسى و برادرش هارون با اين آيات و سلطان مبين را فرستاديم « به سوى فرعون و اطرافيان اشرافى و مغرور او » ( * ( إِلى فِرْعَوْنَ وَمَلَائِه ) * ) . چرا تنها سخن از « ملا » ( جمعيت اشرافى مرفه و مغرور ) مىگويد و نمىفرمايد آن دو را به سوى همه مردم مصر فرستاديم ، اشاره به اينكه ريشه همه فساد ، اينها بودند و اگر اينها اصلاح مىشدند ، بقيه ، كارشان آسان بود ، و از اين گذشته آنها سردمداران و دستاندركاران كشور بودند و هيچ كشورى اصلاح نخواهد شد مگر اينكه سردمدارانش اصلاح شوند . « ولى فرعون و اطرافيانش ، استكبار كردند » و زير بار آيات حق و سلطان مبين نرفتند * ( ( فَاسْتَكْبَرُوا ) * ) . « و اصولا آنها مردمى برترى جو و سلطه طلب بودند » ( * ( وَكانُوا قَوْماً عالِينَ ) * ) . تفاوت جمله « استكبروا » با جمله « * ( كانُوا قَوْماً عالِينَ ) * » ممكن است از اين نظر باشد كه جمله نخست ، اشاره به استكبار آنها در برابر دعوت موسى است ، و جمله دوم اشاره به اين است كه استكبار هميشه جزء برنامه آنها و بافت فكر و روحشان بود . اين احتمال نيز وجود دارد كه اولى اشاره به استكبار آنها ، و دومى اشاره به اين باشد كه آنها از قدرت و زندگى برترى برخوردار بودند و همين عامل مهم استكبارشان بود . يكى از نشانه‌هاى روشن برترى جويى آنها اين بود كه « گفتند : آيا ما به دو انسان همانند خودمان ايمان بياوريم در حالى كه قوم آنها ( بنى اسرائيل ) بندگان و بردگان ما هستند » ؟ ! ( * ( فَقالُوا أَ نُؤْمِنُ لِبَشَرَيْنِ مِثْلِنا وَقَوْمُهُما لَنا عابِدُونَ ) * ) ( 1 ) .

--> ( 1 ) « انسان » را از اين رو « بشر » مىگويند كه « بشره » و پوست تن او برهنه است ، به خلاف حيوانات كه معمولا از لباس طبيعى خاصى پوشيده شده ، در واقع آنها چون قدرت بر تهيه وسائل زندگى ندارند خداوند آن را به طور طبيعى در اختيارشان نهاده ولى در مورد انسان به هوش و عقل او موكول شده است .